Milli Liderimiz Heydər Əliyevlə Əyani Tanışlığım: Unudulmaz Bir Xatirə və Sosial Fəaliyyətin Təməli

1997-ci il mənim üçün həyatımın ən unudulmaz illərindən birinə çevrildi. Məhz həmin il Azərbaycanda ilk YAPS (Youth Azeri Parcel Service) sürətli poçt xidmətinin açılışında Ulu Öndər Heydər Əliyev cənabları ilə əyani tanışlığım oldu.

UNİCEF-in təşəbbüsü və Ulu Öndərin xeyir-duası ilə başlayan bu layihə sadəcə bir poçt xidməti deyildi. Bu, Azərbaycanda ilk dəfə olaraq sosial məsuliyyət daşıyan bir təşəbbüs idi. Administrasiyada 1-ci və 2-ci qrup əlilliliyi olan şəxslər, kuryer kimi isə valideyn himayəsindən məhrum olmuş gənclər və yüngül dərəcədə əlilliyi olan şəxslər çalışırdı.

O vaxt dünyada hələ "sosial sahibkarlıq" anlayışı yox idi, lakin bu təşəbbüs məhz həmin anlayışın əsl təzahürü idi. Və biz bu işin içində idik. Mənim 20 yaşım var idi və YAPS xidmətinin administratoru kimi çalışırdım.

Administrator Olmaq: Ofis İşi Yox, Döyüşçü Ruhu

Administrator o demək deyildi ki, biz ancaq ofisdə oturub sifarişləri qəbul edirik. Biz piyada bütün şirkətlərin ünvanlarını gəzib axtarır, zonaları xəritələşdirir və kuryerləri öyrədirdik. O vaxt nə smartfonlar var idi, nə də naviqatorlar. Hər şeyi öz əməyimiz və əzmimizlə yaradırdıq.

Heydər Əliyev: Təkcə Dövlət Başçısı Yox, Bir Ağsaqqal

Açılış günü Heydər Əliyev bizim komandamızla görüşdü. Komandamız təxminən 40-50 nəfərdən ibarət idi. O, hər kəslə əlbəəl görüşüb, simvolik olaraq hal-əhval soruşmadı. O, bizim gördüyümüz işlə bağlı elə suallar verirdi ki, elə bil peşəkar kimi bizi imtahan edirdi.

Bu səmimiyyət kamera xətrinə deyildi – çünki heç bir süjet hələ televiziyaya çıxmamışdı. Biz hiss etdik ki, qarşımızda təkcə Azərbaycanın Prezidenti, ölkə başçısı və ya dövlət qulluqçusu deyil, bir insan, bir ağsaqqal dayanır. O, hətta arada zarafatlar da edirdi. Bu görüş mənə bir daha sübut etdi ki, Heydər Əliyev ancaq siyasət sahəsində deyil, həm də sosial sahədə böyük şəxsiyyətdir.

Tarixi An: Şəkil və Xatirə

Xüsusi qeyd edim ki, Azərbaycanın Prezidenti Heydər Əliyev və UNİCEF-in Azərbaycandakı nümayəndəliyinin başçısı Roberto Lourensi ilə olan şəkilimiz hal-hazırda Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyində və onun tabeliyində olan bütün qurumlarda Heydər Əliyevin fəaliyyətinə həsr olunmuş guşələrdə nümayiş etdirilir.

Mən həqiqətən də fəxr edirəm ki, belə bir möhtəşəm şəxsiyyətlə üzbəüz gəlib onun əlini sıxmışam.

Heydər Əliyevin Siyasəti və Azərbaycanın Xilası

O hadisədən sonra mən Heydər Əliyevin fəaliyyəti ilə daha da maraqlanmağa başladım. Onun yaratdığı YAP partiyasının platforması ilə tanış oldum. Mən siyasətdən həmişə uzaq olmuşam, lakin tarix məni həmişə maraqlandırıb. Və Azərbaycanın bir müstəqil dövlət kimi tarixi məhz Sovet İttifaqı dağıldıqdan sonra başlayıb.

Bu məlumatları hamıya xatırlatmaq istərdim:

SSRİ dağıldığı dövrdə (1991-ci il) Azərbaycan dərin siyasi, iqtisadi və hərbi böhran içində idi:

  • İqtisadi çöküş: İstehsal demək olar ki, dayanmışdı, ərzaq üçün kəskin növbələr və talon sistemi yaranmışdı.
  • Qarabağ münaqişəsi: 1991-ci ilin sonlarına doğru Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlar Azərbaycanın nəzarətindən çıxmağa başlamışdı.
  • Siyasi qeyri-sabitlik: Hakimiyyət tez-tez dəyişir, daxili çəkişmələr gedirdi.
  • Milli ordunun yoxluğu: Cəbhədəki müqavimət əsasən könüllü batalyonlarla təmin edilirdi.

1992–1993-cü illərdə Azərbaycan öz tarixinin ən ağır hərbi-siyasi və humanitar böhranını yaşadı. Xocalı faciəsi (1992), Şuşa və Laçının işğalı (1992), Kəlbəcərin süqutu (1993), Gəncə qiyamı (1993) – ölkə parçalanmaq və dövlətçiliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə idi.

Məhz Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişi (1993) Azərbaycanı xaosdan xilas etdi. 1994-cü ildə atəşkəs imzalandı və "Əsrin Müqaviləsi" ilə iqtisadi dirçəlişin təməli qoyuldu.

Heydər Əliyevdən İlham Əliyevə: Zəfər Yolu

Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu siyasi xətt bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. 44 günlük Vətən Müharibəsi (2020) və 2023-cü ilin antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdi.

Bu gün Azərbaycan dünyada tanınan bir dövlətdir:

  • Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri (2006)
  • Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri (2007)
  • Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu (2017)
  • Cənub Qaz Dəhlizi (TANAP/TAP)
  • COP29 (2024) – dünyanın ən böyük iqlim konfransı

Azərbaycanın Dünyaya Açılan Qapıları: Böyük Tədbirlər

2009-cu ildə mən ABŞ-da "Açıq Dünya" proqramı çərçivəsində olduğum zaman gördüm ki, dünya Azərbaycanı tanımır. Host-ailəyə Azərbaycanın harada olduğunu izah etmək çətin idi. Sadəcə xəritədə göstərirdik – bu da onlara heç nə demirdi.

Lakin bu gün tamam fərqli vəziyyətdir. Azərbaycanda keçirilən möhtəşəm tədbirlər sayəsində dünya artıq ölkəmizi tanıyır:

  • Eurovision 2012 – Azərbaycanı musiqi dili ilə dünyaya tanıtdı.
  • I Avropa Oyunları (Bakı 2015) – Azərbaycanın təşkilatçılıq qabiliyyətini nümayiş etdirdi.
  • IV İslam Həmrəyliyi Oyunları (2017) – İslam dünyasını bir araya gətirdi.
  • Formula 1 Azərbaycan Qran-Prisi (2017 – bu günə qədər) – Bakını qlobal idman xəritəsinə daxil etdi.
  • UEFA Avropa Liqasının Finalı (2019) və UEFA Avro-2020 Oyunları – Azərbaycanı futbol ailəsinin bərabərhüquqlu üzvünə çevirdi.
  • COP29 (2024) – Azərbaycanı iqlim dəyişmələri ilə mübarizənin qlobal liderlərindən birinə çevirdi.
  • Ümumdünya Şəhərsalma Forumu (WUF13) (2026) – Ölkəmizin urbanizm sahəsindəki nailiyyətlərini dünyaya nümayiş etdirdi.

Bu tədbirlər Azərbaycana nə verdi?

  • İqtisadi inkişaf – Turizm, xidmət sektoru və infrastruktur sürətlə inkişaf etdi.
  • Beynəlxalq nüfuz – Azərbaycan etibarlı tərəfdaş dövlət kimi tanındı.
  • Xalqın qürur hissi – Hər bir azərbaycanlı öz ölkəsi ilə fəxr edir.
  • Sosial təsir – Əlilliyi olan şəxslər də daxil olmaqla, hər kəs bu tədbirlərin faydasını gördü.

Xüsusi qeyd etmək istəyirəm ki, "Əlilliyi olan Şəxslərin Müstəqil Həyat Mərkəzi" İctimai Birliyi əlillik sahəsində peşəkar təşkilat kimi UN-HABITAT tərəfindən WUF13-ün partner təşkilatı seçilərək 5 tədbir keçirmişdir. Bu da Azərbaycanda sosial siyasətin nə qədər doğru qurulduğunun göstəricisidir.

Heydər Əliyev və Mənim Sosial Fəaliyyətim

Heydər Əliyevin "Sosial yönümlü bazar iqtisadiyyatı bizim iqtisadiyyatımızın əsas prinsipi olmalıdır" fəlsəfəsi və YAP proqramında əks olunan sosial ədalət prinsipi məni 2004-cü ildə "Əlilliyi olan Şəxslərin Müstəqil Həyat Mərkəzi" İctimai Birliyini yaratmağa vadar etdi.

Bu təşkilat vasitəsilə mən Ulu Öndərin sosial siyasətinin layiqli davamçısı olmağa çalışdım. Bu gün əlillik sahəsində aparılan islahatlar, əlilliyi olan şəxslərin cəmiyyətə inteqrasiyası üçün görülən işlər – bütün bunlar Heydər Əliyevin 1997-ci ildə YAPS layihəsi ilə qoyduğu təməlin nəticəsidir.

Epiloq

Heydər Əliyevlə əyani tanışlığım mənə bir dərs oldu: Böyük liderlər təkcə siyasətlə deyil, insanlarla ünsiyyətlə, onların problemlərinə verdiyi dəyərlə xatırlanır.

Mən 20 yaşımda onun əlini sıxdım, onun suallarına cavab verdim, onun zarafatlarına güldüm. Və indi, illər sonra, həmin xatirə məni hələ də ruhlandırır.

Azərbaycan bu gün Heydər Əliyevin və onun siyasi varisi İlham Əliyevin sayəsində qüdrətli, tanınan və inkişaf edən bir dövlətdir. Və mən bu dövlətin vətəndaşı olmaqla fəxr edirəm.

Yaşasın Müstəqil Azərbaycan!

Müəllif: Aydın Xəlilov - Əlilliyi olan Şəxslərin Müstəqil Həyat Mərkəzi İctimai Birliyinin rəhbəri, sosial sahibkarlıq təşəbbüskarı, əlillik-inklüziya-universal dizayn üzrə ekspert.