40-50 yaşlarında daşıdığımız artıq çəki beynin gələcəkdə necə yaşlanmasına təsir göstərə bilər. Araşdırmalar orta yaşda piylənmənin sonrakı illərdə demensiya riskinin artması ilə əlaqəli olduğunu göstərir.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, 19 uzunmüddətli araşdırmanın, ümumilikdə 589 min 649 nəfərin məlumatlarının və 42 ilə qədər davam edən müşahidələrin nəticələri diqqət çəkib. Məlumata görə, 35-65 yaş arasında piylənməsi olan insanlarda sonrakı yaşlarda demensiya riski normal çəkidə olanlarla müqayisədə 33 faiz daha yüksəkdir.
Mövzu ilə bağlı Marmara Universiteti Pendik Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasının Nörologiya üzrə mütəxəssisi Doç. Dr. Hatice Ömercikoğlu Özden də açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, aparılan tədqiqatlarda piylənmə ilə Alzheimer xəstəliyi və demensiya arasında əlaqəyə dair ciddi elmi sübutlar əldə olunub.
Piylənmə beynin yaşlanmasını sürətləndirə bilər
Eylül 2026-da Nature Reviews Neurology jurnalında dərc olunan geniş icmalda xüsusilə orta yaş dövründə piylənmənin mümkün təsirlərinə diqqət çəkilib.
Araşdırmalarda piylənmə ilə əlaqəli dəyişikliklərin yaddaş üçün mühüm olan beyin bölgələri ilə yanaşı, planlaşdırma və qərarvermə funksiyalarında iştirak edən sahələrdə də müşahidə oluna biləcəyi bildirilib.
Doç. Dr. Özden beyin görüntüləmələrində yaddaş, planlaşdırma və qərarvermə ilə əlaqəli sahələrdə dəyişikliklərin müşahidə edildiyini qeyd edib.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, piylənmə beynin daha sürətli yaşlanması üçün mühüm risk faktorlarından biri hesab olunur.
40-60 yaş aralığı xüsusilə diqqət çəkir
2025-ci ildə yayımlanan başqa bir beyin görüntüləmə araşdırması da bu nəticələri dəstəkləyib. Araşdırmada piylənməsi olan insanların beyninin təxmin edilən yaşının normal çəkidə olan şəxslərlə müqayisədə daha yüksək olduğu müəyyənləşdirilib.
Fərqin isə xüsusilə 40-60 yaş aralığında daha nəzərəçarpan olduğu bildirilib.
Mütəxəssislər bu nəticələrin orta yaş dövründə sağlam çəkinin qorunmasının yalnız ürək-damar sağlamlığı baxımından deyil, gələcəkdə beyin sağlamlığı baxımından da əhəmiyyət daşıya biləcəyinə işarə etdiyini vurğulayırlar.
Qeyd edək ki, bu nəticələr piylənmə ilə demensiya arasında əlaqəni göstərir; fərdi olaraq hər bir insanın gələcəkdə demensiya inkişaf etdirəcəyini müəyyən etmir.
