"Ötən il Milli Məclisdə dövlət büdcəsinin müzakirəsi və hökumətin hesabatı zamanı ölkəmizin makroiqtisadi göstəriciləri ilə bağlı mühüm statistik məlumatlar təqdim edildi. Bu məlumatlar Azərbaycanın iqtisadi inkişaf səviyyəsini, əldə etdiyi nailiyyətləri və gələcək inkişaf imkanlarını göstərən mühüm göstəricilərdir".
QHT.az xəbər verir ki, bu fikirləri Milli Məclisin deputatı Rizvan Nəbiyev Sumqayıt şəhərində Heydər Əliyev Mərkəzində keçirilən “Sahibkarlığın İnkişafı üçün Xarici Ölkə Modelləri” forumunda bildirib.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, Azərbaycanın iqtisadi potensialı artan imkanlarla xarakterizə olunur: Bu gün ölkəmizin ümumi daxili məhsulunun həcmi 129 milyard manata yaxınlaşır. Dövlət büdcəsinin gəlir və xərc göstəriciləri, eləcə də valyuta ehtiyatlarımızın 88 milyard dollardan artıq olması Azərbaycanın kifayət qədər ciddi iqtisadi potensiala malik olduğunu göstərir.
Rizvan Nəbiyev bildirib ki, növbəti iqtisadi inkişaf mərhələsində əsas diqqət mikro səviyyədə inkişafın təmin olunmasına yönəldilməlidir: Bu göstəricilər bizə imkan verir ki, artıq iqtisadi inkişafın növbəti mərhələsində diqqəti yalnız makroiqtisadi sabitliyə deyil, həm də mikro səviyyədə inkişafın təmin olunmasına yönəldək. Xüsusilə kiçik və orta biznesin inkişafı üçün daha geniş imkanlar yaradılsın.
Deputat vurğulayıb ki, inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsi kiçik və orta sahibkarlığın vacibliyini göstərir: Çünki dünyanın inkişaf etmiş sənaye dövlətlərinin təcrübəsinə nəzər saldıqda görürük ki, həmin ölkələrin iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biri məhz kiçik və orta sahibkarlıqdır. Bu gün aparıcı sənaye ölkələrində ümumi daxili məhsulun formalaşmasında əsas payı böyük şirkətlərlə yanaşı, çoxsaylı kiçik və orta müəssisələr təşkil edir.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, Almaniya iqtisadiyyatında böyük şirkətlərlə yanaşı, kiçik və orta müəssisələr də mühüm rol oynayır: Məsələn, Almaniya iqtisadiyyatını götürək. Çox vaxt Almaniya iqtisadiyyatı haqqında danışarkən hamımızın tanıdığı Mercedes-Benz, Porsche, Volkswagen, Bosch kimi böyük şirkətlərin adlarını çəkirik. Təbii ki, bu şirkətlər ölkə iqtisadiyyatında mühüm rol oynayır. Lakin Almaniya iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biri məhz kiçik və orta biznes subyektləridir.
Rizvan Nəbiyev qeyd edib ki, kiçik və orta biznes məşğulluq və innovasiyaların inkişafında əsas amillərdəndir: Bu müəssisələr ölkədə məşğulluğun təmin olunmasında, innovasiyaların yaradılmasında və iqtisadi dəyər zəncirinin formalaşmasında böyük rol oynayırlar. Almaniyada fəaliyyət göstərən şirkətlərin böyük əksəriyyəti kiçik və orta biznes kateqoriyasına daxildir və onların ümumi daxili məhsulun formalaşmasında payı kifayət qədər yüksəkdir.
Deputat vurğulayıb ki, fərdi bacarıqlar əsasında qurulan kiçik fəaliyyətlər zamanla böyük bizneslərə çevrilə bilər: Burada mühüm məqamlardan biri də ondan ibarətdir ki, bir çox insan öz peşəsi, bacarığı və ixtisası əsasında kiçik bir fəaliyyətə başlayır, zamanla həmin fəaliyyətini inkişaf etdirərək şirkət yaradır və nəticədə dövlət üçün vergi ödəyicisinə çevrilir. Beləliklə, həm fərdi inkişaf, həm də ölkə iqtisadiyyatının böyüməsi təmin olunur.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, kiçik və orta biznes davamlı iqtisadi inkişafın əsas dayaqlarından biridir: Dünyanın aparıcı sənaye ölkələrinin əksəriyyətində şirkətlərin təxminən 90 faizi, bəzi ölkələrdə isə daha yüksək hissəsi kiçik və orta biznes subyektlərindən ibarətdir. Bu da göstərir ki, iqtisadi inkişafın davamlı olması üçün kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Rizvan Nəbiyev bildirib ki, Almaniya təcrübəsində peşə təhsilinin rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır: Bu baxımdan Almaniya təcrübəsinə müraciət etməyimizin əsas səbəblərindən biri peşə təhsilinin yaratdığı imkanlardır. Peşə təhsili insanlara konkret sahə üzrə ixtisaslaşmaq, praktiki bacarıqlar əldə etmək və gələcəkdə həmin istiqamətdə fəaliyyət göstərmək imkanı verir.
Deputat qeyd edib ki, Almaniya modeli peşə hazırlığı ilə əmək bazarı arasında əlaqəni gücləndirir: Almaniya modelində şagird və tələbələr müəyyən bir peşə istiqaməti seçir, həmin sahədə ixtisaslaşır və daha sonra əmək bazarına daxil olurlar. Onların bir hissəsi öz bizneslərini yaradır, bir hissəsi isə müxtəlif şirkətlərdə peşəkar fəaliyyət göstərir. Bu proses nəticə etibarilə ölkənin iqtisadi inkişafına və ümumi daxili məhsulun formalaşmasına töhfə verir.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, Azərbaycan da peşə təhsilinin inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atır.
Rizvan Nəbiyev vurğulayıb ki, azad olunmuş ərazilərdə insan resurslarının hazırlanması mühüm əhəmiyyət daşıyır: Bu ərazilərə köçürülən insanların müxtəlif peşələr üzrə hazırlanması, həmin bölgələrin iqtisadi ehtiyaclarına uyğun ixtisaslaşması və gələcəkdə əmək bazarında fəal iştirak etməsi çox mühüm məsələdir. Dövlət bu sahədə üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirərək peşə təhsilinin əlçatanlığını təmin edir.
Deputat bildirib ki, regionların iqtisadi xüsusiyyətlərinə uyğun inkişaf modeli seçilməlidir: Məsələn, Ağdam sənaye parkı ilə Arazboyu ərazilərdə yaradılan sənaye zonalarının ixtisaslaşma istiqamətləri fərqli ola bilər. Çünki hər bölgənin öz coğrafi, iqtisadi və strateji xüsusiyyətləri mövcuddur. Bir ərazidə sənaye və istehsal istiqamətləri ön plana çıxırsa, digər ərazidə nəqliyyat, logistika, tranzit imkanları və digər sahələr daha vacib ola bilər.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, hər bölgənin potensialına uyğun peşə hazırlığı və iqtisadi fəaliyyət istiqamətləri müəyyən edilməlidir.
Rizvan Nəbiyev bildirib ki, Azərbaycanın sahibkarlıq və sənaye inkişafında qarşıda müəyyən çağırışlar mövcuddur: Təbii ki, qarşıda müəyyən çağırışlar da mövcuddur. Azərbaycan sahibkarlıq və sənaye inkişafı baxımından nisbətən gənc təcrübəyə malik ölkədir. Bizim müasir iqtisadi inkişaf tariximiz təxminən 30-35 illik dövrü əhatə edir.
Deputat vurğulayıb ki, uzunmüddətli biznes təcrübəsi inkişaf etmiş ölkələrin əsas üstünlüklərindən biridir: Bu məsələdə yenə Almaniya nümunəsinə baxa bilərik. Orada bəzi ailə şirkətləri XVIII əsrdən başlayaraq bu günə qədər fəaliyyətini davam etdirir. Bu şirkətlərin uzunmüddətli inkişaf təcrübəsi, idarəçilik modeli və bazar münasibətlərinə uyğunlaşması böyük əhəmiyyət daşıyır.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, Azərbaycanda kiçik və orta biznes sahəsi inkişaf mərhələsindədir: Azərbaycanda isə kiçik və orta biznes sahəsi inkişaf etməkdə olan istiqamətdir. Ölkəmizdə bu sahədə fəaliyyət göstərən müəssisələrin sayı artmaqdadır və əsas məqsəd bu inkişaf tendensiyasını daha da sürətləndirməkdir.
Rizvan Nəbiyev qeyd edib ki, Azərbaycanın iqtisadi nailiyyətləri yeni imkanlar yaradıb: Eyni zamanda, son illərdə Azərbaycanın əldə etdiyi iqtisadi nailiyyətlər, xüsusilə enerji layihələri və iqtisadi infrastrukturun inkişafı ölkəmizə yeni imkanlar yaradıb. Makroiqtisadi sabitlik artıq bizə imkan verir ki, iqtisadiyyatın digər sahələrinə, xüsusilə kiçik və orta biznesə daha çox dəstək göstərək.
Deputat bildirib ki, idarəetmə sahəsində əsas məqsəd problemlərin vaxtında müəyyənləşdirilməsi və həll edilməsidir: Təbii ki, hər bir ölkədə olduğu kimi Azərbaycanda da müəyyən idarəetmə və icra məsələləri ilə bağlı çağırışlar mövcuddur. Bəzən hər hansı bir məmurun qərar qəbulunda yol verdiyi səhvlər və ya müəyyən məsələlərdə düzgün yanaşmanın olmaması problemlər yarada bilər.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, məsələlərə obyektiv yanaşmaq və düzgün mexanizmlər formalaşdırmaq vacibdir.
Rizvan Nəbiyev qeyd edib ki, Ağdamla bağlı müzakirələrdə məqsəd inkişaf naminə təkliflər verməkdir: Məsələn, Ağdamla bağlı keçirilən müşavirələrdə və təqdim olunan materiallarda biz də həmin məsələlərlə tanış olduq, müxtəlif təklif və rəylərimizi bildirdik. Məqsəd hər hansı bir şəxsi tənqid etmək deyil, ümumi inkişaf naminə daha düzgün qərarların qəbul edilməsinə töhfə verməkdir.
Deputat vurğulayıb ki, mövcud çatışmazlıqlar açıq şəkildə müzakirə olunmalı və həll yolları tapılmalıdır: Əgər hər hansı ərazidə müəyyən çatışmazlıqlar varsa, həmin məsələlər açıq şəkildə müzakirə olunmalı və həlli yolları müəyyənləşdirilməlidir. Dövlət idarəçiliyində əsas məsələ məsuliyyət, peşəkarlıq və qarşıya qoyulan vəzifələrin düzgün yerinə yetirilməsidir.
R.Nəbiyevin sözlərinə görə, inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsindən istifadə etməklə milli model formalaşdırılmalıdır: Nəticə etibarilə, biz inkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsindən istifadə etməliyik. Lakin məqsəd hazır modelləri olduğu kimi köçürmək deyil. Əsas məqsəd həmin təcrübədən faydalanaraq Azərbaycanın öz iqtisadi, sosial və regional xüsusiyyətlərinə uyğun inkişaf modelini formalaşdırmaqdır.
Rizvan Nəbiyev bildirib ki, əsas hədəf iqtisadi imkanlardan səmərəli istifadə edərək davamlı inkişafı təmin etməkdir: Biz artıq müəyyən iqtisadi imkanlara malikik və əsas vəzifəmiz bu imkanlardan səmərəli istifadə edərək peşəkar kadr hazırlığını gücləndirmək, kiçik və orta biznesi inkişaf etdirmək və ölkəmizin davamlı iqtisadi inkişafını təmin etməkdir.
Qeyd edək ki, Forum Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Sosial-İqtisadi və Kənd Təsərrüfatının İnkişafına Dəstək” İctimai Birliyi tərəfindən təşkil olunub.
