Plastik və qida qablaşdırmalarında geniş istifadə olunan bisfenol A-nın (BPA) hətta aşağı dozalarda belə insulin həssaslığını azalda biləcəyi müəyyənləşdirilib. Tədqiqat nəticələri maddənin insulin müqaviməti və diabet riski ilə mümkün əlaqəsinə dair yeni sübutlar ortaya qoyub.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, yemək və içki qablaşdırmalarında istifadə olunan sənaye kimyəvi maddəsi BPA-nın orqanizmə daxil olduqda insulin həssaslığına təsir göstərə biləcəyi müəyyən edilib.
Bisfenol A dünyada ən çox istehsal olunan kimyəvi maddələrdən biridir. Maddə 1960-cı illərdən etibarən müxtəlif plastik qablaşdırmaların və bir sıra qida və içki qablarının daxili səthini örtən epoksi qatranlarının istehsalında istifadə olunur.
Bəzi hesablamalara görə, BPA-ya məruz qalma o qədər geniş yayılıb ki, ABŞ əhalisinin 90 faizindən çoxunun sidik nümunələrində bu maddənin izlərinə rast gəlinir.
Aşağı dozada belə təsir göstərib
ABŞ-da mövcud qaydalar müəyyən BPA səviyyələrini təhlükəsiz hesab etsə də, insanlar üzərində aparılan yeni eksperimental tədqiqat aşağı dozada BPA qəbulunun qısa müddətdə insulin həssaslığını azalda biləcəyini göstərib.
Tədqiqatın baş müəllifi və diabet üzrə araşdırmaçı Todd Hagobian 2024-cü ildə Amerika Diabet Assosiasiyasının Elmi Sessiyalarında ilkin nəticələri təqdim edərkən bildirib ki, diabetə təsir göstərə biləcək ən kiçik amillərin belə araşdırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Hagobian BPA-ya məruz qalmanın azaldılmasının mümkün təsirlərinə də diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, paslanmayan polad və ya şüşə butulkalardan, eləcə də BPA-sız qablaşdırmalardan istifadə kimi tədbirlərin mümkün riskləri azaltmağa təsir edib-etmədiyi əlavə araşdırmalar tələb edir.
Qeyd edək ki, mövcud nəticələr BPA-nın birbaşa diabetə səbəb olduğunu sübut etmir. Araşdırma əsasən qısamüddətli BPA məruz qalması ilə insulin həssaslığının azalması arasındakı əlaqəni göstərir. Bu nəticələrin daha geniş əhali qruplarında təsdiqlənməsi üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.
