Fransada fəaliyyət göstərən beş qeyri-hökumət təşkilatı (QHT) ölkə hökumətinə qarşı mühüm hüquqi addım atıb. Onlar Fransa hökumətinin İsrailin işğal etdiyi Fələstin ərazilərində həyata keçirilən fəaliyyətlərə iqtisadi dəstək verə biləcək bütün əlaqələri dayandırması üçün ölkənin ən yüksək inzibati məhkəməsi olan Dövlət Şurasına (Conseil d’Etat) müraciət ediblər. Bu addım Fransada, eləcə də Avropada bu mövzuda atılan ilk belə hüquqi təşəbbüs hesab olunur.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, iddia 2024-cü il iyulun 19-da Birləşmiş Millətlər Təşkilatının ən yüksək məhkəmə orqanı olan Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin (ICJ) qəbul etdiyi məsləhət xarakterli rəyə əsaslanır. Həmin rəydə məhkəmə İsrailin işğal altında saxladığı Fələstin torpaqları ilə bağlı digər dövlətlərin də müəyyən öhdəliklər daşıdığını vurğulayıb. Məhkəmənin qənaətinə görə, dövlətlər İsrailin 1967-ci ildən işğal etdiyi ərazilərlə İsrail dövlətinin beynəlxalq səviyyədə tanınan ərazilərini bir-birindən ayırmalı və işğalın davam etməsinə kömək edə biləcək iqtisadi və ya ticarət əlaqələrindən çəkinməlidirlər.
Müraciəti hazırlayan hüquqşünaslar bildirirlər ki, Fransa hökuməti bu öhdəlikləri tam şəkildə yerinə yetirmir. Onların fikrincə, dövlət İsrailin məskunlaşma siyasətini dolayı yolla dəstəkləyə biləcək iqtisadi fəaliyyətlərin qarşısını almaq üçün lazımi tədbirlər görməlidir. Buna görə də onlar məhkəmədən hökumətə konkret addımlar atılması ilə bağlı göstəriş verilməsini istəyirlər.
QHT-lər hesab edir ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin rəyi hüquqi baxımdan dövlətlər üçün mühüm istiqamət göstərir və Fransa beynəlxalq hüquq qarşısında üzərinə düşən məsuliyyəti yerinə yetirməlidir. Onların fikrincə, işğal olunmuş Fələstin ərazilərində aparılan iqtisadi fəaliyyətlərə hər hansı dəstək beynəlxalq hüququn pozulmasına səbəb ola bilər.
Məqalədə qeyd olunur ki, bu hüquqi təşəbbüs Fransada və Avropada İsrailin işğal siyasəti ilə əlaqəli iqtisadi münasibətlərə dair yeni hüquqi müzakirələrin başlanmasına səbəb ola bilər. QHT-lər məhkəmənin qərarının gələcəkdə digər Avropa ölkələri üçün də hüquqi presedent rolunu oynaya biləcəyini düşünürlər.
