Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) növbəti Baş katibinin seçilməsi uğrunda mübarizə təşkilatın hazırkı rəhbəri António Quterreşin fəaliyyətinə münasibətin müzakirə olunduğu bir prosesə çevrilib. Rəsmi olaraq Quterreş namizədlər arasında yer almasa da, onun onillik rəhbərlik dövrü seçki kampaniyasının əsas mövzularından biri kimi diqqət çəkir.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, BMT rəhbərliyinə namizəd olan şəxslər çıxışlarında təşkilatın qlobal münaqişələrin həllində daha fəal rol oynamasının vacibliyini vurğulayırlar. Onlar birbaşa olaraq Antonio Quterreşin adını çəkməsələr də, BMT-nin son illərdə bir sıra beynəlxalq böhranlarda kifayət qədər təşəbbüskar davranmadığını qeyd edirlər.
Namizədlərin fikrincə, təşkilat sülhün təmin olunması üçün daha çox diplomatik təşəbbüs göstərməli, hətta uğur qazanmaq ehtimalı az olsa belə, vasitəçilik səylərindən çəkinməməlidir. Onlar hesab edirlər ki, BMT münaqişələrin həlli prosesində passiv müşahidəçi rolunda qalmaq əvəzinə, aktiv iştirakçı olmalıdır.
Son illərdə Qəzza, İran və Ukrayna kimi bölgələrdə davam edən böhranların həllində əsas vasitəçilik təşəbbüsləri daha çox ayrı-ayrı dövlətlər və ya regional təşkilatlar tərəfindən həyata keçirilib. Tənqidçilər isə BMT-nin bu proseslərdə gözlənilən səviyyədə təsir göstərə bilmədiyini bildirirlər.
Baş katib postuna iddialı olan namizədlər vurğulayırlar ki, təşkilatın nüfuzunun artırılması üçün rəhbərlik daha cəsarətli diplomatik addımlar atmalıdır. Onların fikrincə, sülh danışıqlarında uğursuzluq ehtimalı olsa belə, vasitəçilik cəhdləri edilməlidir. Namizədlər hesab edirlər ki, uğur əldə etmək üçün əvvəlcə risk almaq və mümkün uğursuzluqlardan çəkinməmək lazımdır.
Müşahidəçilərin qənaətinə görə, builki seçki kampaniyası təkcə yeni Baş katibin müəyyənləşdirilməsi deyil, həm də BMT-nin gələcək fəaliyyət istiqamətlərinin müzakirə olunduğu mühüm siyasi platformaya çevrilib. Bu baxımdan, namizədlərin səsləndirdiyi fikirlər təşkilatın son on ildəki fəaliyyətinə verilən qiymət kimi də dəyərləndirilir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, seçkinin nəticəsi BMT-nin beynəlxalq münaqişələrin həllində gələcəkdə daha fəal və təşəbbüskar rol oynayıb-oynamayacağını müəyyənləşdirən əsas amillərdən biri olacaq. Hazırkı müzakirələr isə dünya təşkilatının qlobal diplomatiyada rolunun yenidən nəzərdən keçirilməsinə ehtiyac olduğunu göstərir.
