ABŞ-ın 6-cı Dairə Apellyasiya Məhkəməsi Ohayo ştatında 16 yaşdan aşağı uşaqların sosial media platformalarından istifadə etməsi üçün valideyn razılığı tələb edən qanunun tətbiqinə icazə verib. Qərar texnologiya şirkətlərinin sərbəst ifadə hüququ ilə bağlı etirazlarını qismən geri çevirmiş oldu.
QHT.az xarici mediaya istinadən bildirir ki, məhkəmənin 2–1 səs çoxluğu ilə qəbul etdiyi qərara əsasən, Ohayo ştatının “Social Media Parental Notification Act” adlı qanunu qüvvədə qala bilər. Qanun sosial şəbəkə şirkətlərindən 16 yaşdan kiçik istifadəçilərin platformaya girişini valideyn razılığı ilə təmin etməyi tələb edir.
Erik Clay bildirib ki, qanun Birinci Düzəliş (First Amendment) çərçivəsində ifadə azadlığını müəyyən qədər məhdudlaşdırsa da, dövlətin uşaqları qorumaq kimi “mühüm marağı” bu tənzimləməni əsaslandırır.
Hakim qeyd edib:
“Bu qanun əsasən valideyn razılığı tələb edir və uşaqların nəzarətsiz şəkildə platformalara daxil olmasının yaratdığı problemləri hədəfləyir.”
Qanun ilk dəfə 2023-cü ildə Ohayo qanunvericiliyi tərəfindən qəbul edilib və 2024-cü ilin yanvarında qüvvəyə minib. Lakin ABŞ federal hakimi Algenon Marbley tərəfindən müvəqqəti olaraq dayandırılmışdı.
Texnologiya şirkətlərini təmsil edən NetChoice təşkilatı isə qərara etiraz edərək, qanunun konstitusiya hüquqlarını pozduğunu və internet istifadəçilərinin məxfiliyinə təhlükə yaratdığını bildirib. Təşkilatın tərkibinə Meta Platforms, Google, TikTok və Alphabet kimi böyük şirkətlər daxildir.
Qanun “uşaqların psixoloji sağlamlığı və təhlükəsizliyi” ilə bağlı artan narahatlıqlar fonunda qəbul edilib. Oxşar təşəbbüslər Avstraliya da daxil olmaqla bir sıra ölkələrdə də müzakirə olunur.
Mübahisə əsasən sosial şəbəkə platformalarının — Instagram, Facebook, YouTube, Snapchat, Reddit və Twitch — uşaqların məlumatlara çıxışını necə tənzimləməli olduğu üzərində cəmlənir.
NetChoice açıqlamasında qərarı “azadlıqlara təhlükə” kimi qiymətləndirib və qanunun son nəticədə ləğv olunacağına inandığını bildirib. Ohayo Baş Prokuroru isə qərarı müdafiə edərək bunun valideynlərə daha çox nəzarət imkanı verdiyini deyib.
