Mars bulağın partlayıcı təbiəti
Marsda fəsillər Yerdəkindən fərqli olaraq dəyişir. Planetin nazik atmosferi suyun maye formada yığılmasına imkan vermir. Əvəzində buz qaza çevrilir (sublimasiya prosesi), bu da səthdə lokal partlayışlara səbəb olur.
Bundan əlavə, yaz aylarında qaz qeyzerləri aktivləşir, karbon qazlı buzun əriməsi nəticəsində qum və toz buraxır. Bu güclü ejeksiyonlar orbitdən görünən xarakterik Mars reaktivlərini yaradır.
Qum təpələrinin hərəkəti
Marsın şimal qütb bölgəsində karbon dioksid buzunun əriməsi daha güclü küləklərə səbəb olur. Bu küləklər qışda buz örtüyünə görə hərəkətsiz qalan qum təpələrini hərəkətə gətirir. Yazda dünlər canlanır, səhra səthinin dinamik mənzərəsini təşkil edir.
Bu niyə maraqlıdır?
Bu hadisələrin müşahidələri alimlərə Marsda mövsümi dəyişiklikləri, o cümlədən sublimasiya mexanizmlərini və küləklərin qum təpələrinin hərəkətinə təsirini daha yaxşı anlamağa kömək edir. Bu proseslər həm də Qırmızı Planetin iqlim tarixi və onun hazırkı fəaliyyəti haqqında məlumat verir.
R.İmanov