Bütün üstünlüklərə baxmayaraq, qaz insanlar üçün artan təhlükə mənbəyi olaraq qalır. Üstəlik, təhlükə təkcə təhlükəsizlik qaydalarına əməl edilmədikdə onun alışa və ya partlaya bilməsi ilə deyil, həm də zahirən zərərsiz görünən qaz sobaları ilə bağlıdır.
QHT.az xəbər verir ki, 2023-cü ildə Avropada aparılan araşdırmaya görə, qazla yemək bişirmək uşaqlarda astma xəstəliyinin inkişafına ikinci əl tüstüsü ilə eyni təsir göstərir. Digər elm adamları da oxşar nəticələrə gəliblər: Hollandiyada aparılan böyük bir müşahidə araşdırması qaz sobası olan evlərdə yaşayan uşaqlarda astma xəstəliyinin inkişaf riskinin 42% artırdığını müəyyən edib. Qaz sobaları və onların istifadəsi uşaqlarda bütün astma hallarının 13% -dən məsul olduğunu göstərən tədqiqatlar da var. ABŞ bildirib ki, Böyük Britaniya və Avropa İttifaqında hər il təxminən 40 min vaxtından əvvəl ölüm qaz sobalarının istifadəsi ilə əlaqələndirilə bilər (bu, avtomobil qəzalarından iki dəfə çoxdur). Orta hesabla qaz sobalarından istifadə insanların ömrünün iki ilə yaxın azalmasına səbəb olub.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkiatının məlumatına görə, bu, ilk növbədə qazın yanması nəticəsində yaranan yanma məhsulları ilə bağlıdır. Beləliklə, amerikalı tədqiqatçılar belə qənaətə gəliblər ki, yalnız bir qaz sobasının istifadəsi otaqda zəhərli qaz benzolunun konsentrasiyasını artırır və çox vaxt buna görə havadakı qazın miqdarı artıq Dünya tərəfindən tövsiyə olunan standartlara cavab vermir.
Bununla belə, qazların yanması zamanı yaranan təhlükəli maddələr bununla bitmir. Digər əhəmiyyətli risk faktoru azot dioksiddir (NO2). O, “çirkli onlarla” kimi də tanınan davamlı üzvi çirkləndiricilər qrupuna aiddir. Bu qrupun birləşmələri bədəndə yağ toxumasında toplana bilir və onların orqanizmdə yarımxaricolma dövrü təxminən 7-11 il davam edir. Bundan əlavə, qaz sobaları formaldehid və metan buraxır.
Pərvanə Fərhadqızı
