"Vərəmsiz Gələcəyə Doğru" İctimai Birliyinin sədri Çingiz Ramazanlı pasiyentlərin fərdi həyat hekayələrinin statistika ilə müqayisədə və ya onu tamamlayan rolu haqqında fikirlərini açıqlayıb.
QHT.az həmin açıqlamanı təqdim edir:
"Statistika sosial problemlərin miqyasını göstərən mühüm məlumat mənbəyidir. Lakin hər bir rəqəmin arxasında yaşayan insanın taleyi dayanır. Bəzən tək bir pasiyentin yaşadığı həyat hekayəsi yüzlərlə statistik göstəricədən daha dərin təsir yarada bilir. Çünki insan hekayələri cəmiyyətin emosional yaddaşına rəqəmlərdən daha asan həkk olunur. Məhz bu səbəbdən səhiyyə və sosial müdafiə sahəsində fərdi təcrübələrin öyrənilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hər bir pasiyentin keçdiyi yol sistemin güclü və zəif tərəflərini üzə çıxaran canlı nümunəyə çevrilir. Bu nümunələr qərar qəbul edən şəxslərə problemləri fərqli prizmadan qiymətləndirmək imkanı yaradır.
Statistik hesabatlar xəstəliyin yayılma səviyyəsini, müalicə nəticələrini və digər göstəriciləri dəqiq şəkildə təqdim edir. Bununla yanaşı, həmin rəqəmlər insanların hisslərini, narahatlıqlarını və gündəlik mübarizəsini tam əks etdirmir. Pasiyentin şəxsi hekayəsi isə müalicə prosesində qarşıya çıxan görünməyən maneələri daha aydın göstərir. O, səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı, sosial dəstək mexanizmləri və ictimai münasibətlər barədə mühüm mesajlar verir. Belə hekayələr siyasət formalaşdıran qurumlar üçün qiymətli təcrübə mənbəyinə çevrilə bilər. Onlar statistik məlumatların izah edilməsinə əlavə kontekst qazandırır. Nəticədə qəbul edilən qərarlar insan ehtiyaclarına daha yaxın olur.
Vərəmlə mübarizə sahəsində çalışan təşkilatlar üçün pasiyentlərin səsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müalicəni uğurla başa vuran insanların təcrübələri digər pasiyentlərə ümid və motivasiya verir. Eyni zamanda onların yaşadıqları çətinliklər xidmətlərin təkmilləşdirilməsi üçün vacib siqnallar yaradır. İcmalarda aparılan maarifləndirmə fəaliyyətləri zamanı real həyat hekayələrinin paylaşılması stereotiplərin azalmasına kömək edir. Bu yanaşma insanların xəstəlik haqqında daha düzgün məlumat əldə etməsinə şərait yaradır. Həqiqi həyat nümunələri etimadı gücləndirən ən təsirli vasitələrdən biri hesab olunur. Buna görə də pasiyentlərin fikirlərinin dinlənilməsi davamlı inkişafın vacib elementidir.
Bununla belə, fərdi hekayələrin statistik məlumatları tam əvəz etdiyini söyləmək doğru olmaz. Elmi əsaslandırılmış qərarlar həm keyfiyyət, həm də kəmiyyət məlumatlarının birlikdə təhlilinə söykənməlidir. Statistika ümumi mənzərəni göstərirsə, pasiyent hekayələri həmin mənzərənin insan tərəfini izah edir. Bu iki yanaşma bir-birini tamamladıqda daha obyektiv nəticələr əldə edilir. Məlumata əsaslanan idarəetmə yalnız rəqəmlərlə deyil, insan təcrübələri ilə də zənginləşməlidir. Belə balanslı yanaşma sosial proqramların daha səmərəli planlaşdırılmasına imkan yaradır. Nəticədə qəbul olunan qərarlar həm faktlara, həm də real həyat təcrübəsinə söykənmiş olur.
Sosial siyasətin əsas məqsədi insanların həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaqdır. Bu məqsədə nail olmaq üçün rəqəmlərlə yanaşı insan hekayələrinin də diqqətlə dinlənilməsi vacibdir. Bir pasiyentin yaşadığı təcrübə bəzən bütöv sistem üçün mühüm dərslər verə bilir. Həmin dərslər gələcək proqramların daha həssas və daha effektiv hazırlanmasına şərait yaradır. Pasiyent mərkəzli yanaşma səhiyyə sisteminin davamlı inkişafını dəstəkləyən əsas prinsiplərdən biridir. Statistika və insan hekayələri birlikdə istifadə edildikdə sosial problemlərin mahiyyəti daha dolğun şəkildə görünür. Deməli, bir pasiyentin hekayəsi yüz statistikanı tam əvəz etməsə də, onların mənasını anlamaq üçün bəzən ən güclü açara çevrilə bilir".
