İnternet və sosial şəbəkələrin həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrildiyi bir dövrdə saxta xəbərlər qlobal problem olaraq qalmaqdadır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, yanlış və ya manipulyativ məlumatlar qısa müddətdə geniş auditoriyaya yayıla bilir və bu, cəmiyyətin informasiya təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər yaradır.
QHT.az xəbər verir ki, insanlar daha çox emosional təsir yaradan xəbərlərə inanmağa meyllidirlər. Qorxu, həyəcan, qəzəb və ya təəccüb hissi doğuran məlumatlar sosial şəbəkələrdə daha çox paylaşılır və daha geniş yayılır. Nəticədə məlumatın doğruluğunun yoxlanılması ikinci plana keçir.
Saxta xəbərlərin təsir gücünü artıran amillərdən biri də insanların öz mövqelərinə uyğun məlumatları qəbul etməyə üstünlük verməsidir. Psixologiyada "təsdiqləmə meyli" kimi tanınan bu hal insanların mövcud fikirlərini dəstəkləyən məlumatlara daha çox inanmasına səbəb olur. Bu isə dezinformasiyanın yayılmasını asanlaşdırır.
Sosial media platformalarının alqoritmləri də prosesə müəyyən təsir göstərir. İstifadəçilərə əsasən maraq göstərdikləri mövzular üzrə məzmun təqdim olunduğundan onlar fərqli baxışlarla daha az qarşılaşırlar. Bu vəziyyət bəzi hallarda informasiya müxtəlifliyini məhdudlaşdırır və yanlış məlumatların həqiqət kimi qəbul edilməsinə şərait yaradır.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, media savadlılığının artırılması saxta xəbərlərlə mübarizədə əsas vasitələrdən biridir. Məlumatın mənbəyini yoxlamaq, xəbəri müxtəlif informasiya resursları ilə müqayisə etmək və paylaşmazdan əvvəl onun doğruluğunu araşdırmaq vətəndaşların dezinformasiyadan qorunmasına kömək edə bilər.
Qeyd olunur ki, saxta xəbərlər təkcə ayrı-ayrı şəxslərə deyil, bütövlükdə cəmiyyətə təsir göstərir. Belə məlumatlar ictimai çaşqınlıq yarada, insanların qərarlarına təsir göstərə və müxtəlif sahələrdə yanlış təsəvvürlərin formalaşmasına səbəb ola bilər.
Müasir informasiya mühitində doğru məlumatı yanlış məlumatdan ayırmaq getdikcə daha vacib bacarığa çevrilir. Ekspertlər vətəndaşları hər hansı xəbərə inanmazdan və ya onu paylaşmazdan əvvəl məlumatın etibarlılığını yoxlamağa çağırırlar. Bu yanaşma dezinformasiyanın təsirinin azalmasına və daha məlumatlı cəmiyyətin formalaşmasına töhfə verə bilər.
Piranə Xasiyeva
