Sizin haqqınızda məlumatları Google axtarış nəticələrindən silən pulsuz avtomatik alət var. Amma nədənsə insanların çoxu bundan istifadə etmir.
Bilirdinizmi ki, saysız-hesabsız şirkətlər sizin adınızı, ev ünvanınızı, telefon nömrənizi və digər şəxsi məlumatlarınızı internetdə satır? “Data brokerlər” adlanan bu şirkətlər məlumatlarınızı çox ucuz qiymətə istəyən hər kəsə – telemarketinq şirkətlərindən tutmuş qısqanc keçmiş sevgililərə və hətta şəxsiyyət oğrularına qədər – təqdim edə bilirlər. Bu isə təhlükəsizliyinizi risk altına qoyur.
QHT.az xarici mətbuta istinadən xəbər verir ki, bu məlumatları tapmağı çətinləşdirən bir alət var. Bu, Google tərəfindən təqdim olunan “Results About You” adlı pulsuz xidmətdir. Problem ondadır ki, insanların çoxu bu xidmətin mövcudluğundan xəbərdar deyil.
Google axtarış sistemi üçün interneti daim skan edir və bu zaman data brokerlərdən əldə olunan həssas məlumatlar da axtarış nəticələrinə düşə bilər. Bu proses bəzən bilmədən sizi müxtəlif ciddi risklərə məruz qoyur. “Results About You” isə bir düymə ilə Google-dan şəxsi məlumatlarınızı axtarış nəticələrindən silməyi xahiş etməyə imkan verir. Bu qədər sadədir. Üstəlik, şirkət bu xidməti yaxın zamanda daha faydalı etmək üçün yeniləyib.
ABŞ-da fəaliyyət göstərən Electronic Frontier Foundation (EFF) təşkilatının təhlükəsizlik və məxfilik üzrə eksperti Torin Klosovski deyir:
“Bu, demək olar ki, düşünmədən istifadə ediləcək bir alətdir. ‘Results About You’ bazarda olan ən vacib və istifadəsi asan məxfilik vasitələrindən biridir. Ən az zəhmət tələb edən vasitələr arasında bəlkə də birinci yerdədir. Bu tip məlumatlara sürətli çıxış həm böyük, həm də kiçik miqyasda müxtəlif məqsədlərlə istifadə oluna bilər.”
Araşdırmalara görə, “Results About You” mühüm təhlükəsizlik aləti olsa da, Google istifadəçilərinin yalnız çox kiçik bir hissəsi onu aktivləşdirir.
Aləti qurduqdan sonra Google sizin adınızı, e-poçt ünvanınızı, telefon nömrənizi və ya ünvanınızı internetdə aşkar edəndə sizə e-mail göndərir. Siz tapılan saytları nəzərdən keçirə və bir kliklə onların Google axtarış nəticələrindən silinməsini istəyə bilərsiniz. ABŞ-da bu xidmət həmçinin sosial sığorta nömrəsi, pasport və ya sürücülük vəsiqəsi məlumatlarını da müəyyən edə bilir.
Avtomatik xidmətdən istifadə etmək üçün Google hesabı lazımdır. Lakin əgər siz axtarış nəticələrində özünüz həssas məlumat tapsanız, hesab olmadan da əl ilə müraciət prosesi vasitəsilə onu silmək mümkündür.
Risklər və məhdudiyyətlər
Bu cür məlumatların açıq qalması sizi müxtəlif risklərə məruz qoya bilər. Alətin linkini istifadə etməzdən əvvəl bəzi vacib məqamları bilmək lazımdır.
Cinayətkarlar tez-tez haker hücumları və məlumat sızmaları nəticəsində əldə edilən həssas məlumatları alıb-satırlar. Google bu halların qarşısını ala bilmir.
Həmçinin vacib bir məqam var:
“Results About You” məlumatı internetdəki saytlardan silmir, yalnız Google axtarış nəticələrindəki linkləri aradan qaldırır. Buna baxmayaraq, bu böyük fərq yaradır.
Bu alət sizə tam məxfilik və tam təhlükəsizlik təmin etmir, lakin sizi asan hədəf olmamaq üçün müəyyən maneələr yaradır.
Klosovskinin sözlərinə görə:
“Əgər sizi tapmaq istəyən çox israrlı insanlar varsa, yenə də tapa bilərlər. Amma Google çox geniş istifadə olunduğu və çox asan olduğu üçün ən açıq və tez tapılan məlumatları aradan qaldırmaq çox faydalıdır. Bu, asanlıqla əldə edilən ilk məlumat qatını aradan qaldırmaq deməkdir.”
Əgər məlumatları internetdən tam silmək istəyirsinizsə, bunun üçün əlavə addımlar atmaq lazımdır.
Məlumat təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıq
Bu xidmətdən istifadə etmək üçün Google-a adınız, ünvanınız və telefon nömrəniz kimi məlumatları təqdim etməlisiniz. Bəzi insanlar bu məlumatları məxfiliklə bağlı mübahisəli tarixə malik olan bir şirkətlə paylaşmaqdan çəkinə bilər.
Lakin ekspertlərin fikrincə, Google böyük məlumat toplama sisteminə malik olduğu üçün çox güman ki, bu məlumatların bir hissəsi artıq şirkətin sistemində mövcuddur.
Google BBC-yə bildirib ki, “Results About You” xidmətinə təqdim olunan məlumatlar başqa məqsədlər üçün istifadə olunmur. Şirkətlər məxfiliklə bağlı yalan məlumat verdikləri halda milyonlarla və hətta milyardlarla dollar cərimə edilə bilərlər. Google həmçinin güclü təhlükəsizlik və şifrələmə protokollarından istifadə etdiyini bildirir.
