Alimlər müəyyən ediblər ki, betona yandırılmış qəhvə torfunun əlavə edilməsi onun möhkəmliyini 30% artıra bilər.
QHT.az xəbər verir ki, Avstraliyadan olan tədqiqatçılar tikintidə qəhvə zəmiləri üçün orijinal praktik tətbiq tapdılar. Bu kəşf eyni anda bir neçə problemi həll etməyə kömək edir. Belə ki, dünyada hər il 10 milyard kiloqram qəhvə tullantıları istehsal olunur. Bunun çox hissəsi zibilliklərə düşür, bu da ekoloji problemdir, çünki iqlim dəyişikliyinə səbəb olan metan və karbon dioksid də daxil olmaqla çoxlu miqdarda istixana qazları buraxır.
Eyni zamanda, dünyada sürətlə inkişaf edən tikinti bazarı ilə betona tələbat da durmadan artır ki, bu da ekoloji problem yaradır, çünki istehsalı üçün təbii qumdan istifadə olunur. Eyni zamanda, dairəvi iqtisadiyyat yanaşmasından istifadə etməklə üzvi tullantıların poliqonlara düşməsinin qarşısını almaq, qum kimi təbii sərvətləri onlarla əvəz etmək mümkündür.
Qeyd edilir ki, kofe çöküntüsü kimi üzvi məhsullar tikinti materialının möhkəmliyini zəiflədən kimyəvi maddələr buraxdığı üçün betona birbaşa əlavə edilməməlidir. Belə ki, alimlər qəhvə tullantılarını 350°C-dən yuxarı qızdırıb, oksigendən məhrum ediblər. Bu proses piroliz adlanır. O, üzvi molekulları parçalayır, nəticədə biokömür adlanan məsaməli, karbonla zəngin kömür əmələ gəlir ki, bu da bağlar yarada bilir. Alimlər həmçinin 500°C-də qəhvə zəmisini pirolizasiya etməyə çalışdılar, lakin yaranan biokömür hissəcikləri o qədər də davamlı olmadı.
Tədqiqatçılar xəbərdarlıq edirlər ki, onlar hələ də öz sement məhsullarının uzunmüddətli dayanıqlığını qiymətləndirməlidirlər. Onlar indi hibrid qəhvə-sementin donma/ərimə dövrləri, suyun udulması, aşınma və bir çox digər stress faktorları altında necə fəaliyyət göstərdiyini yoxlamaq üçün çalışırlar. Həmçinin ağac, qida və kənd təsərrüfatı tullantıları da daxil olmaqla digər üzvi tullantı mənbələrindən biokarların yaradılması üzərində işləyirlər.
Pərvanə Fərhadqızı
